Ile procent mózgu używa człowiek?

100 %

Czy mózg działa jak komputer?

Nie. Działa na zupełnie innej zasadzie. Dzisiaj informatycy, podglądając działanie mózgu, tworzą sztuczną inteligencję, która uczy się sama na popełnianych błędach.  

Czy rodzimy się tabula rasa?

Nie. Dziedziczymy geny rodziców. Rodzimy się z cechami typowymi dla naszego gatunku, takimi jak odruchy, charakter, instynkty, rozróżnianie twarzy, mowa, protomoralność, homeostaza. Środowisko ma wpływ na rozwój i modyfikację wielu cech, co umozliwia nam np. neuroplastyczność (wskutek treningu lub procesów naprawczych), rozwój, uczenie się.

Czy praca umysłowa powoduje zmiany w ukształtowaniu bruzd mózgu?

Nie. Są w pełni ukształtowane ok. 40 tygodnia życia.

Czy mózg jest okablowany siecią neuronową na stałe - po porodzie nie tworzą się już nowe połączenia?

Nowe połączenia tworzą się przez całe życie - są to tylko krótkie połączenia. Długie się nie tworzą.

Czy wszystkie zachowania człowieka są kontrolowane przez fizyczne struktury mózgu?

Tak. Zachowanie człowieka jest odzwierciedleniem pracy jego mózgu. Nie kontrolujemy jednak odruchów bezwarunkowych albo reakcji układu autonomicznego.

Czy uszkodzenia mózgu są nieodwracalne?

Funkcje uszkodzonej struktury przejmują inne części mózgu - jest to proces powolny, związany z plastycznością mózgu.

Czym sposodowany jest następujący z wiekiem spadek masy mózgu?

To wynik utraty wody znajdującej się w neuronach.

Czy szczepionki mogą powodować autyzm?

Nie. W 1998 r. Andrew Wakefield i współautorzy zamieścili publikację w czasopismie medycznym Lancet. W 2010 publikacja została wycofana - autora uznano za nieuczciwego i wykreslono z rejestru lekarzy Wielkiej Brytanii.

Czy badania na zwierzętach laboratoryjnych mogą być podstawą wiedzy na temat mózgu człowieka?

Tak. Zachowanie człowieka jest odzwierciedleniem pracy mózgu, który w swojej budowie i funkcjonowaniu jest podobny do mózgu zwierząt.

Czy krótkie ćwiczenia koordynacyjne mogą poprawić integrację prawej i lewej półkuli mózgu? (Denison, kinezjologia edukacyjna)

Nie. Prof. Anna Grabowska sporządziła opinię dotyczącą podstaw naukowych metody "Kinezjologii Edukacyjnej" oraz konsekwencji jej stosowania, z której wynika, że 1) założenia metody Dennisona nie są zgodne ze współczesną wiedzą dotyczącą funkcjonowania mózgu. 2) większość tez dotyczących wyników rzekomych badań naukowych, na których opiera się metoda, jest fałszywa. 3) Opisy procesów i zasad funkcjonowania mózgu zawarte w publikacjach dotyczących kinezjologii edukacyjnej nie mają sensu z punktu widzenia naukowego.

Czy każdy ma swój indywidualny styl uczenia się (wzrokowcy, słuchowcy, kinestetycy)?

Nie. Uczymy się, wykorzystując wszystkie zmysły. Badania skuteczności nauczania w preferowanym stylu nie wykazały efektywności.

Czy lewa półkula jest analityczna, a prawa artystyczna?

Nie. Odchodzi się od myślenia, że lewa (lub prawa) półkula jako jedyna jest odpowiedzialna za pewne umiejętności czy funkcje.

Czy niedobór wody w organizmie powoduje kurczenie się mózgu?

Nie. Chyba, że organizm został odwodniony.

Co powoduje związany z wiekiem spadek masy mózgu?

Utrata wody znajdującej się w cytoplazmie neuronów.

 

 

Jak się bronić przed neurobzdurami i pseudonauką?

1. Czytać krytycznie.

 

2. Myśleć naukowo, tzn. pracować w zespole, testować hipotezy, sprawdzać replikowalność badań, wyniki badań są ogólnie dostępne (jawne), wyniki badań są recenzowane.

 

3. Czytać artykuły naukowe recenzowane i publikowane w PublMed (polecam też: http://naukawpolsce.pap.pl/)

 

4. Być nieufnym wobec samego siebie, uważać na własne przekonania i uprzedzenia.

* na podstawie wykładu p. dr. Pawła Boguszewskiego, PAN Warszawa, Tydzień Mózgu w Toruniu 2019

 

                                                                                            mgr Agnieszka Pawełczak

                                                                                           psycholog-pedagog szkolny